Referentiepersonen dementie

Referentiepersonen dementie

Voel je het appél van personen met dementie om hen te respecteren als volwaardige individuen ?
Heb jij zin om in jouw organisatie als aanspreekpunt te fungeren als je collega’s vragen hebben of ideeën opperen voor een (nog betere) zorg aan personen met dementie ?
Voel je je geroepen om op de barricade te gaan staan voor de behoeften van personen met dementie in je werkveld ?

Dan is de opleiding referentiepersoon dementie misschien iets voor jou! De expertisecentra dementie organiseren immers elk jaar onder coördinatie van de VTO-werkgroep van het Vlaamse expertisecentrum opleidingen tot referentiepersoon dementie. Nieuw is alvast dat in het kader van het transitieplan de opleiding expliciet wordt opengesteld voor de diverse woonzorgactoren, dus (naast residentiële zorg) ook voor diensten voor gezinszorg, ziekenfondsen en andere thuiszorgorganisaties die er zich toe verbinden de functie in hun dagelijkse werking in te bouwen en te operationaliseren. Wij zijn ervan overtuigd dat dit de noodzakelijke ontschotting tussen de diverse organisaties, inclusief communicatie, kan faciliteren. Vanzelfsprekend werd het curriculum afgestemd op deze nieuwe doelgroepen, zonder de essentie te verliezen. We nodigen de organisaties dan ook expliciet uit om op deze opleidingen in te tekenen. We zijn ervan overtuigd dat dit een meerwaarde zal zijn voor de eigen verrijking in relatie tot een hoogwaardige dementiezorg in de praktijk.

Wat is een referentiepersoon dementie?
Een referentiepersoon dementie is een professionele hulpverlener in de zorgsector, die zich engageert om in de eigen werksetting de kwaliteit van de begeleiding van en de zorg voor personen met dementie en hun omgeving te bevorderen.

Dit doet hij/zij door:

  • te sensibiliseren voor het onderkennen van tekenen van beginnende dementie en aandacht te vragen voor zorgvuldige diagnostiek (cfr. de niet-pluisfase);
  • zorgverleners, directie en beleid, vrijwilligers, mantelzorgers en familieleden te sensibiliseren om blijvend te zoeken naar onvermoede mogelijkheden om de kwaliteit van leven van personen met dementie te bevorderen;
  • inzichten, vaardigheden en gepaste attitudes in begeleiding van en zorg voor personen met dementie en hun omgeving te bevorderen via eigen proactief optreden, inbreng tijdens intern overleg en detectie en invulling van vormingsbehoeften voor collega’s en binnen de organisatie;
  • zich op te stellen als aanspreekpunt ten aanzien van eigen collega’s en, desgevallend, directie, bij vragen omtrent begeleiding en zorg voor personen met dementie en hun omgeving
  • geïndividualiseerde zorg en begeleiding te bevorderen, aansluitend bij de eigen behoeften en mogelijkheden van de persoon met dementie. In functie daarvan stimuleert hij het interdisciplinair overleg bij complexere begeleidings- of zorgsituaties en levert hierin ook een eigen actieve bijdrage;
  • bij te dragen tot de invulling van het kwaliteitssysteem (betrokkenheid bij visie-ontwikkeling, functie- en taakomschrijvingen, procedures, e.a.) voor wat betreft diagnostiek, begeleiding en zorg voor personen met dementie en voor zover van toepassing binnen de zorg- en/of begeleidingscontext;
  • een goede netwerking met relevante actoren in het werkveld:
    • de regionale expertisecentra dementie
    • de SEL’s
    • het geriatrisch dagziekenhuis
    • huisartsen en CRA’s
    • andere referentiepersonen dementie in de regio;
  • zich voortdurend te informeren en bij te scholen omtrent diagnostische, zorginhoudelijke en juridische ontwikkelingen.

De Expertisecentra dementie willen een degelijke, op evidentie gebaseerde opleiding aanbieden die voorbereidt op de uitoefening van functie referentiepersoon dementie in de ganse woonzorg (residentiële, transmurale zorg en thuiszorg).
Het beoogt daarom:
– een grondig inzicht in dementie (oorzaken, eerste signalen, diagnostiek, beleving) bij te brengen;
– de eigen competenties in begeleiding van en zorg voor personen met dementie en hun familie aan te scherpen;
– voor te bereiden op het opnemen van vakinhoudelijk leiderschap.

Opdrachten in het kader van de opleiding
Leren veronderstelt activiteit. Je wordt als cursist gestimuleerd om de inzichten, vaardigheden en attitudes die tijdens de opleiding aan bod komen, meteen toe te passen in de praktijk. Een referentiepersoon dementie wordt op zijn werkplaats aanspreekbaar voor andere collega’s in verband met dementiegerelateerde thema’s. In die zin is de opleiding niet vrijblijvend. We verwachten dat de deelnemer actief reflecteert op de cursusinhouden en initiatief neemt binnen zijn/haar werksetting.

Reflectie
Na elke dag krijg je als cursist enkele gerichte reflectievragen mee naar huis. Bedoeling is stil te staan bij de aangereikte inhouden en hoe deze in het eigen handelen en/of binnen de eigen werking te integreren. Een minimale schriftelijke neerslag van deze reflectie is een voorwaarde tot het verkrijgen van het getuigschrift referentiepersoon dementie. Gedurende de opleiding wordt er elke dag even ruimte gemaakt voor uitwisseling en feedback op het proces dat je binnen je werksfeer doorloopt. Naast de uitvoering op het werkveld zorg je voor een korte schriftelijke neerslag. Gedurende de opleiding wordt er elke dag even ruimte gemaakt voor uitwisseling en feedback op het proces dat je binnen je werksfeer doorloopt.

Examen
Op de laatste dag van de opleiding vindt er een schriftelijk examen plaats. Een voldoende op dit examen is tevens een voorwaarde tot het verkrijgen van het getuigschrift referentiepersoon dementie.

Meer info
> Inschrijven voor de opleiding tot referentiepersoon dementie
> Info over het Ministerieel Besluit van 1 juni 2010 (ingegaan op 1 juli 2010)
> RIZIV-omzendbrief van 30 juni 2011
> RIZIV-omzendbrief van 6 augustus 2012
> Dementie: van begrijpen naar begeleiden (handboek)
> Transitieplan dementiekundige basiszorg in het natuurlijke thuismilieu